Vermeulen & Cliquet

Seksueel misbruik tussen kinderen (Kate Cliquet)

Seksueel misbruik tussen kinderen is een onderwerp dat heftige reacties uitlokt. Vaak krijg ik te horen: “dat bestaat toch niet”, “mijn kinderen spelen ook doktertje”, “alle kinderen experimenteren toch” enz. Velen vragen zich af of seksueel misbruik gepleegd door een volwassene niet erger is.

Uit onderzoek en casestudies blijkt dat seksueel misbruik tussen kinderen meer voorkomt dan men denkt. De oorzaken en de gevolgen zijn zeer verwant aan die van seksueel misbruik gepleegd door volwassenen. De gevolgen op lange termijn worden door de slachtoffers als veel ernstiger beleefd dan de gevolgen op korte termijn.

Wat is seksueel misbruik tussen kinderen?
Seksueel misbruik tussen kinderen is elke handeling met of zonder contact die seksueel grensoverschrijdend is. Een handeling is grensoverschrijdend als het slachtoffer het zo beleeft of als bekend is dat de handeling schade kan veroorzaken.

Wat kan er gebeuren?
Kijken, gluren, tonen, aanzitten, betasten, wrijven, penetreren enz. Maar ook vernederen, ophitsen, verwijten, aandringen, opsluiten, chantage plegen en zwijgplicht opleggen. Vaak zit hier een dwingend, obsessief en/of agressief gedrag aan verbonden.

Door wie en bij wie gebeurt het?
Door en bij meisjes en jongens van alle leeftijden. Het kan gebeuren tussen kinderen van verschillende en/of gelijke sekse, tussen leeftijdsgenoten en/of tussen kinderen met een leeftijdsverschil. Het kan gebeuren tussen kinderen met of zonder bloedverwantschap. De meest voorkomende vorm is de oudere broer die zijn jongere zus misbruikt.

We hebben het hier over gewoon schoolgaande kinderen en nog niet eens over kinderen met bijzondere psychiatrische zorg, delinquenten en jongeren in een jeugdgevangenis. Bij hen kan er nog een dimensie bijkomen namelijk: genot beleven aan pijn bij de ander.

Een bijzondere risicogroep is de mentaal gehandicapte jongeren.

Waar en wanneer gebeurt het?
Thuis, in de slaapkamer, in het tuinhuisje, op verjaardagsfeestjes, in het park, op school, in de klas, in de gang, in de toiletten, achter de fietsstalling, achter de planten, in de poppenkast, in instellingen en tehuizen, op internet …

Het gebeurt meestal buiten het zicht van volwassenen; de kamer op slot, de ouders zijn weg, de leerkrachten afwezig.

Wat zijn de oorzaken?
Meestal gaat het om een combinatie van factoren: kinderen uit disfunctionerende gezinnen, het niet aanwezig zijn van duidelijke grenzen rond seksualiteit in het gezin of de omgeving, geheimen in het gezin of in de familie, emotioneel afwezige ouders, kinderen die reeds eerder seksueeel misbruik hebben meegemaakt.

Individuele factoren zoals operatie aan geslachtsdelen, persoonlijkheidsstoornis of een sociale disfunctie kunnen ook oorzaak zijn.

Wat zijn de gevolgen?
We onderscheiden twee soorten gevolgen: de korte termijn gevolgen en de lange termijn gevolgen.

De korte termijn gevolgen doen zich voor kort nadat het misbruik heeft plaats gevonden: lichamelijke klachten, gedragsveranderingen en psychische klachten.

De gevolgen op lange termijn doen zich voor in de adolescentiefase en op volwassen leeftijd. De lange termijn gevolgen zien we op lichamelijk, psychisch, sociaal, relationeel en seksueel vlak.

Thesis

Als afronding van mijn opleiding: “Gezinswetenschappen” deed ik een kwalitatief onderzoek naar seksueel misbruik tussen kinderen en schreef daarover een thesis met als titel:
“Samen het parelsnoer rijgen waar je recht op hebt; een poging om de onwetendheid te doorbreken rond kinderen die elkaar seksueel misbruiken.” (2002)

Wat heb ik als gestalttherapeute te bieden?
Therapie voor kinderen en volwassenen (behandelwijze zie: ”seksueel misbruik”)

Informatieve gesprekken voor ouders, leerkrachten of hulpverleners

Lezing voor artsen, hulpverleners, ouderraden, teams (1 dagdeel)

Cursus: “Help; een maatschappij vol seks” (4 dagdelen voor leraren)

Publicatie in voorbereiding

Voor scholen, instellingen, hulpverleners en opleidingsinstituten geven wij ook lezingen over seksueel misbruik tussen kinderen.