Vermeulen & Cliquet

Teksten

Teksten:
Het XYZ van lichamelijke integriteit (B. Teeuwen)
Over seksueel misbruik (K. Cliquet)
Over zelfdoding na verkrachting
Afscheid van een dierbare cliŽnte
Over seksueel misbruik tussen kinderen
Relatietherapie met twee therapeuten
Waarom relatietherapie
Crisis binnen de relatie
Patronen binnen de relatie


Waarom relatietherapie?

(Harrie Vermeulen)

Voor mensen is het samen leven er niet eenvoudiger op geworden. We leven steeds meer in kortstondige relaties, terwijl we continuÔteit zo hard nodig hebben om te leren en in relaties zijn we hardleers. Een van de meest merkbare gevolgen van een gebrek aan continuÔteit is echtscheiding. Mensen trouwen er niet minder om, hun verlangen naar een langdurige relatie blijft intact, hun capaciteit daarvoor neemt af (Martine Delfos, 2004, p.320).

Na 1950 is de huwelijksontbinding door echtscheiding met name gedurende de jaren zeventig sterk is toegenomen. Rond 1850 komt echtscheiding nauwelijks voor. Sindsdien is dit beeld drastisch veranderd. Vooral na 1970 neemt percentage van echtscheiding snel toe tot meer dan 38 procent in 1994. In 2000 bedroeg het percentage 37% (NiDi Demografische atlas).

Het percentage tweede huwelijken dat verbroken wordt, is nog een stuk groter dan het percentage eerste huwelijken.

Als het behoud van de relatie als maatstaf voor het slagen of mislukken van de relatietherapie wordt genomen, zal men vaak ontgoocheld zijn. Bijna 40% van de behandelde paren gaat tijdens of na de therapie uit elkaar (Willi, 2003). In de Verenigde Staten scheidt bijna de helft van de paren die in relatietherapie waren. (Alfons Vansteenwegen, 2005). Relatietherapie lijkt nauwelijks iets te kunnen doen aan het percentage echtscheidingen. Misschien dat relatietherapie scheiden zelfs bevordert. Relatietherapie confronteert het echtpaar met elkaar. Wat niet of nauwelijks besproken is wordt dan zichtbaar. Toch gaan paren veelal in relatietherapie om de relatie beter te laten lopen of de relatie te redden. Ze willen geholpen worden. Het is voor mij als therapeut vaak moeilijk te zien dat paren uit elkaar gaan. Ik moet echter de rol van helper, redder van de relatie loslaten; het proces zijn werk laten doen en daar vertrouwen in hebben. De uitkomst is ongewis. Wij moeten nergens naar toe met onze cliŽnten. Wij hebben niets te veranderen.

Een echtscheiding is en blijft een ongewenst en pijnlijk einde van het huwelijk. Onderzoek leert dat er heel wat spijtoptanten zijn na een echtscheiding. Drie vierde van de mensen denkt twee jaar na de scheiding: misschien was ik beter af geweest als ik de energie die ik nu nodig heb voor de afbouw van de relatie en het vinden van een nieuwe partner, in mijn eerste huwelijk had gestoken. Onderzoek wijst uit dat een echtscheiding vaak zwaardere gevolgen heeft dan meestal wordt aangenomen en gezegd (Alfons Vansteenwegen). De helft van de mensen die gescheiden zijn, kan die breuk levenslang niet verwerken. Bij volwassenen die gescheiden zijn vindt men het hoogste percentage acute medische problemen, chronische ziekten en arbeidsongeschiktheid. Langdurige conflicten tussen partners vormen een relevante risicofactor voor de gezondheid (Gottman, Levenson, 2000).

Wat doet relatietherapie dan wel? Willi (2003) vond in zijn onderzoek naar de effecten van relatietherapie dat relatietherapie een positief resultaat laat zien op de persoonlijkheidsontwikkeling. Zijn stelling is dat de liefdesrelatie de belangrijkste uitdaging vormt voor de persoonlijkheidsontwikkeling onafhankelijk van het feit of die relatie mislukt dan wel slaagt. Relatietherapie is een vorm van psychotherapie met een grote graad van efficiŽntie en een hoog rendement.

Liefdesrelaties zijn niet bedoeld voor blijvend geluk zegt Iteke Weeda. Ze zijn bedoeld voor zelfonderzoek, innerlijke groei, voor contact maken en oplossen van pijnplekken, duistere delen van het onderbewustzijn, voor een groeiend bewustzijn van liefde. Ze zijn het meest ingrijpende en aangrijpende oefenterrein om tot een groter innerlijk evenwicht te komen en daarmee tot meer liefde en innerlijke vrede. Hoewel deze ontwikkeling zeer zeker kan leiden tot een diepere geluksbeleving, ligt dat in de mens verankerd en is de liefdesrelatie geen voorwaarde voor het ervaren van geluk. In wezen hoef je ook niet aan je realtie te werken. Je moet aan jezelf werken. Een relatie levert daarvoor gereedschap (Iteke Weeda, 2006).

Als mensen uiteindelijk besluiten uit elkaar te gaan dan is het ook van groot belang hoe dat gebeurd. Hierin ligt een belangrijke taak voor therapie en begeleiding. De pijn en de woede kunnen groot zijn. Een destructieve relatie kan het individuele welzijn en de psychische en fysieke gezondheid enorme schade berokkenen. Hoe groter het onrecht wat is aangedaan, hoe meer er meestal geruzied wordt met eventuele kinderen als inzet. Als liefde omgezet wordt in haat, is vechten een manier om de pin van het verlies van illusies en/of levenspartner te vermijden (Hannie van Rijsingen, 2007, p.206). De vraag is dan of men ondanks die emoties en strijd ook nog respect voor elkaar kan opbrengen, vooral als er kinderen in het spel zijn. Voor de kinderen is geborgenheid en veiligheid van belang. Zij dienen ondanks alles te voelen dat de ouders hun ouderlijke taak blijven vervullen, ondanks het feit dat ze geen partners meer zijn. Zij moeten loyaal kunnen blijven aan beide ouders en geen keus hoeven maken voor een van de twee. Loyaal kunnen blijven voor kinderen betekent dat de ouders de kinderen niet betrekken bij hun onderlinge strijd. Er dient een appŤl op de ouders te worden gedaan om in het bijzijn van de kinderen hun onderlinge strijd te parkeren voor een later tijdstip. Wij mensen hebben het vermogen om dingen opzij te zetten om er later weer  aandacht aan te besteden (Polster & Polster, 1974, p. 39). Dat vraagt wel discipline.

In een therapeutische setting kun je proberen een zekere toenadering tussen het gewezen paar te bewerkstelligen in het belang van de kinderen. Je kunt vragen wat er wel goed ging in de relatie. Of het gewezen paar uitnodigen om wel iets positiefs, wat echt gemeend is, over de ex-partner te zeggen in het bijzijn van de kinderen. Bijvoorbeeld dat hij iedere week op tijd de vuilnis aan de weg zette. Kinderen willen iets proeven van de liefde van waaruit ze zijn voortgekomen (Ria Verlinden, Cursus systemisch werken, 2007).

Hoewel veel ouders grote aandacht hebben voor het effect dat de scheiding heeft op de kinderen en ervoor zorgen dat het contact met elk van de ouders behouden blijft, zien we dat 37% van de kinderen geen contact heeft met de niet verzorgende ouder (van Berkel, van Beusekom, 2005). Een kind blijft loyaal aan de ouder die geen respect krijgt. Een kind zal de ouder volgen die de macht heeft, maar zal innerlijk de afwezige ouder loyaal blijven. Een diepe gespletenheid draagt het kind dan zijn leven lang met zich mee (Ria Verlinden, Cursus systemisch werken, 2007).

Er zijn echter ook positieve geluiden te melden na een echtscheiding. In het onderzoek van Willi (2003) komt ook naar voren dat veel mensen zich na de scheiding veel intensiever als persoon konden ontwikkelen. Veel mensen doen pas iets aan hun relationeel destructief gedrag, nadat ze uit elkaar zijn gegaan. Ze moeten eerst de pijn van een scheiding ondergaan voor ze zich openstellen en inzicht verwerven in zichzelf en in hun partner.

Literatuur

Delfos Martine. De schoonheid van het verschil. Harcourt, 2004

 

 

 

Rijsingen van Hannie. (2007). Wie wil ik zijn. Het boek over de uitdaging om jezelf te blijven in relaties van morgen. Haarlem: Aramith, 2007

Vansteenwegen Alfons. Helpen bij partner relatieproblemen. Bohn Stafleu van Loghum, 2005

Weeda Iteke. Liefde kent vele facetten. Wageningen: 2006

Willi JŁrg. Psychologie van de liefde. Tielt: Lannoo, 2003

 
 

Berg en Dalseweg 102 | 6522 BS Nijmegen | telefoon 024-3224788